Pionier Rinus van der Heijden

Ze zijn de pioniers van Van Gogh Nationaal Park: gewone Brabanders die het leven een beetje mooier willen maken. Met nieuwe projecten jagen zij hun dromen na voor een groenere omgeving of nieuwe manieren van leven en werken. Een kwestie van doen. 

Wie: Rinus van der Heijden

Geboren: Sint-Oedenrode

Woonplaats: Sint-Oedenrode

Beroep: Gepensioneerd, vrijwillige professional Mozaïek Dommelvallei

Mooiste plek van Sint-Oedenrode: ‘Ollandse Dommelbeemden met weidse uitzichten, bolle akkers en de Dommel die er door het stille landschap kronkelt.’

‘Het is geweldig om samen iets moois te bereiken, voor de tv hangen kan altijd nog’

Rinus van der Heijden, gepensioneerd én gedreven

Tot zijn pensioen was Rinus van der Heijden directeur van een architecten- en adviesbureau dat veel met natuur en landschap werkte. Zijn kennis en netwerk komen enorm van pas nu hij zich als ‘vrijwillige professional’ inzet voor het behoud en de ontwikkeling van een mooi Dommeldal. Hij gelooft in de samenwerking tussen overheid en burgers: ‘Als we elkaar vertrouwen kan alles een stuk beter en sneller, dat hebben we in de Dommelvallei bewezen.’

Waarom geniet je niet in een luie stoel van je welverdiende pensioen?

‘Ik ben geboren en getogen in Sint-Oedenrode en houd van mijn dorp. De Dommel stroomt er dwars doorheen en is onderdeel van ons leven, van onze identiteit. Door klimaatverandering, roep om duurzaamheid en vraag naar woningen en industriegebied, zitten we in een spannende tijd. Waar gaat het naartoe met onze omgeving? Is er genoeg ruimte voor wonen en werk? Hoe houden we de Dommel in toom? Daar moeten we met elkaar een antwoord op vinden. Als mijn kennis en netwerk daarbij kunnen helpen, vind het ik het vanzelfsprekend om mee te doen.’

Mozaïek Dommelvallei ondersteunt verschillende initiatieven. Dat klinkt nogal cryptisch. Wat is er concreet bereikt?

‘Snelheid! We zijn er met elkaar in geslaagd om plannen die vaak erg traag verlopen te versnellen. Daar was vanuit burgers en overheid wederzijds vertrouwen voor nodig. De overheid heeft de neiging om alle risico’s uit te sluiten, waardoor processen ontzettend lang duren. Als je accepteert dat er wel eens een foutje wordt gemaakt houd je meer tijd en geld over om in de natuur zelf te investeren.’

Dat klinkt vast gemakkelijker dan het is?

‘Nee hoor. Er zijn genoeg burgers en ambtenaren die van aanpakken weten. Als je die bij elkaar brengt is er veel mogelijk. Neem de subsidies. Als je een veelzijdig project hebt, moest je altijd bij verschillende loketten zijn. Voor woningbouw, natuur, erfgoed, noem maar op. Wij werken nu met een proefsubsidie waar alles in zit. Dat scheelt enorm veel tijd, geld en ergernis. Zoiets werkt voor alle betrokkenen heel stimulerend.’

Heb je een voorbeeld van zo’n succes?

‘Streekpark Kienehoef. De belangen en wensen van provincie, gemeente en bewoners zijn er in één allesomvattend project opgepakt. Van de renovatie van de kinderboerderij en het conserven van een 18de eeuwse dwarsdeelschuur uit Oploo tot het verbeteren van de waterhuishouding in de wijk. Zo wordt regenwater niet langer afgevoerd, maar in vijvers opgeslagen. Vroeger zou dat allermaal afzonderlijk zijn bekeken. Nu heeft iedereen het gevoel dat er samen vooruitgang wordt geboekt, waardoor de vernieuwing een stuk sneller is gegaan en veel mooier is geworden.’

Waar komt jouw passie voor Sint-Oedenrode en de natuur vandaan?

‘Het is mijn dorp, hier ben ik thuis. Meer kan ik er niet van maken. Mijn vader was gemeentelijk opzichter en vaak onderweg in het buitengebied. Door hem heb ik het populierenlandschap leren kennen. Dat is nu echt mijn ding. Het idee dat natuur ook een economische waarde heeft, hoort bij deze omgeving. Het zorgt voor een dynamisch landschap. Als de populieren groot genoeg waren werden ze gerooid om bijvoorbeeld klompen van te maken. Die vitaliteit in het landschap spreekt mij aan.’

Dankzij jouw achtergrond ken je weg om dingen voor elkaar te krijgen, dat ligt voor ‘gewone’ burgers anders. Wat raad je hen aan?

‘Het is vooral een kwestie van doen. Praat met anderen over jouw idee, laat weten wat je wil, pak de telefoon en begin te bellen met bekenden, de gemeente, instanties. Je zult er mensen vinden die ook vooruit willen. Anderen kunnen zelfs een beter idee hebben om hetzelfde te bereiken. Sta daar voor open. Het gaat om het resultaat.’