Van Gogh en de muts, nu te zien in Den Bosch

| | |

In Nuenen keek Vincent van Gogh niet alleen naar het land, de wevers en de boeren. Hij keek ook naar wat de vrouwen op hun hoofd droegen: de witte Brabantse muts. Van kant, van gaas, in talloze tinten wit. Hij vond ze 'eeuwig mooi'. Het Noordbrabants Museum in 's-Hertogenbosch wijdt er nu een hele tentoonstelling aan: Van Gogh en de muts, te zien van 17 oktober 2026 tot en met 3 oktober 2027. En het museum heeft jouw hulp nodig.

Wat Van Gogh zag in Nuenen

Tussen 1883 en 1885 woonde en werkte Van Gogh in Nuenen. Hij schilderde de mensen om hem heen zoals ze waren, in hun werkkleding, in hun dagelijkse doen. De witte muts hoorde daar vanzelfsprekend bij. Voor Brabantse vrouwen was het een gewoon kledingstuk, voor Van Gogh een schilderkunstige uitdaging: hoe vang je licht dat door fijn gaas valt? Hoe schilder je wit dat nooit gewoon wit is?

Een van de bekendste voorbeelden is het portret dat hij in 1885 maakte van Gordina de Groot, een Nuenense boerenvrouw die ook model stond voor De Aardappeleters. Op haar hoofd: een witte muts.

Wat Van Gogh zag in Nuenen

  • Kop van een vrouw
Vincent van Gogh (1853 - 1890), Nuenen, maart 1885
  • De aardappeleters

De tentoonstelling

In Van Gogh en de muts hangen schilderijen van Van Gogh naast echte Brabantse mutsen, oude foto's en nieuw onderzoek. Ook is er een originele gazen muts uit de periode 1860–1880 te bewonderen. Zo ontdek je niet alleen waarom Van Gogh zo gegrepen was door het kant en het gaas, maar ook wat zo'n eenvoudig kledingstuk vertelt over wie mensen waren en hoe ze zich aan de wereld lieten zien. En je kunt zelf een muts passen om te kijken hoe zo'n muts jou staat. 

Meer over de tentoonstelling

Muts gezocht!

Het museum heeft zelf geen 19de-eeuwse witte gazen muts in de collectie. Daarom doet Het Noordbrabants Museum een oproep aan heel Brabant. Misschien ligt er nog zo'n muts in een oude doos, tussen familie-erfstukken of op zolder, al generaties lang bewaard. Heb jij thuis een witte gazen muts, of ken je iemand die er een heeft? Meld hem dan vóór 27 februari 2027 aan via het formulier op de website van het museum. Vertel kort het verhaal achter de muts en stuur een duidelijke foto mee.

Het Noordbrabants Museum

Meer nieuws uit Van Gogh Nationaal Park