PROJECT IN DE SCHIJNWERPERS:

Voedselbossen geven extra kleur aan Van Gogh NP

Op steeds meer plekken in Brabant worden voedselbossen aangelegd. Daarbij valt op dat in toenemende mate ook agrariërs onderzoeken of en hoe zij deze ondernemende vorm van natuur kunnen combineren met hun boerenbedrijf. Hoe klein of groot ook, elk voedselbos geeft een eigen kleur aan het veranderende landschap. Daardoor kunnen de pionierende voedselbosboeren veel nieuwe ‘couleurs locales’ toevoegen aan het al schilderachtige landschap van het Van Gogh Nationaal Park. 

Voedselbos harvesting a rainbow at ketelbroek food forest

In Schijndel, gemeente Meierijstad, wordt sinds 2018 in fases het grootste productievoedselbos van Nederland ontwikkeld. Verdeeld over twee locaties (Hardekamp en Boschweg) legt Stichting Voedselbosbouw Nederland ruim 20 hectare voedselbos aan. De stichting doet dat in samenwerking met Groen Ontwikkelfonds Brabant en HAS Hogeschool. Groen Ontwikkelfonds Brabant heeft de benodigde landbouwgronden langjarig aan de stichting verpacht. 

Het lectoraat Innovatief Ondernemen met Natuur van HAS Hogeschool in Den Bosch doet regelmatig onderzoek naar hoe het grootschalige voedselbos in Schijndel zich ontwikkelt. Zij monitort wat de impact van een grootschalig voedselbos is op onder meer de biodiversiteit, het landschap én het beoogde verdienmodel.

Mary Fiers, directeur van Groen Ontwikkelfonds Brabant, heeft groot respect voor voedselbospioniers. “Het gaat niet vanzelf”, weet zij. “Je moet financiers zien te overtuigen van jouw plannen, je krijgt te maken met regelgeving die niet helemaal past bij wat jij wilt realiseren en je weet dat het soms een hele tijd kan duren voordat je kunt gaan oogsten. Letterlijk en figuurlijk. Kortom, je hebt veel doorzettingskracht en geduld nodig om jouw ideeën uitgevoerd te krijgen. Maar ben je daar eenmaal doorheen, dan liggen er ook veel kansen. Je kunt nu nog niet met zekerheid zeggen of het productievoedselbos in Schijndel inderdaad gaat brengen wat we er met z’n allen van verwachten, maar dat het een uitdagend en interessant project is, dat is zeker. Het past bovendien uitstekend bij én in het Van Gogh Nationaal Park.”

 

Inspirerend voorbeeld

Het voedselbos in Schijndel is een inspirerend voorbeeld van hoe je landbouw en natuur kansrijk kunt combineren. Precies wat de partners in het Van Gogh NP willen laten zien met hun gezamenlijke beweging.  

Tot voor kort werd het nog voor onmogelijk gehouden dat landbouw en natuur harmonieus kunnen samengaan. Sterker, ze werden vaak als ‘natuurlijke vijanden’ beschouwd. Dat is steeds minder het geval. De belangstelling voor bijvoorbeeld voedselbossen en andere vormen van agroforestry neemt zienderogen toe. Het zorgt niet alleen voor alternatieve voedselproductie (fruit, noten, eetbare bloemen en planten), maar ook voor een kleinschaliger en gevarieerder landschap met meer struiken en bomen. Goed voor de biodiversiteit, aantrekkelijker om te zien en beter voor de gezondheid. 

 

Een nieuw hoofdstuk

Het voedselbos in Schijndel ligt bij het Wijboschbroek. Typerend voor dit deel van het Van Gogh Nationaal Park is het populierenlandschap, dat in de 18e eeuw zijn huidige 'rationele' structuur heeft gekregen. Binnen de met populieren omzoomde 'kamers' vinden voortdurend geleidelijke veranderingen plaats. Zoals de ontwikkeling van natte natuur en nu dus de transformatie van intensieve landbouw (maïs en raaigras) naar voedselbos.

Deze ontwikkelingen laten zien dat het Van Gogh Nationaal Park niet alleen gaat over bescherming van natuur en landschap, maar ook werkt aan de nieuwe landschappen van de 21e eeuw. In die landschappen is uiteraard ruimte voor natuur, maar blijft óók plek voor vernieuwende vormen van landbouw.

Aanplant Voedselbos Schijndel (locatie Boschweg)

Voedselbossen kunnen bijdragen aan ‘het vitale landschap van de toekomst’, dat Van Gogh Nationaal Park graag wil zijn. Nieuwe agrarische productiemethoden en verdienmodellen worden hier gecombineerd met versterking van natuur, landschap en omgevingskwaliteit. Daarbij biedt het historische populierenlandschap een mooi aanknopingspunt en extra kansen voor het gebruik van regionaal geproduceerd populierenhout. 

Voedselbos Schijndel voegt zo een passend én kleurrijk hoofdstuk toe aan de landschapsgeschiedenis van het Van Gogh Nationaal Park.
 

Partners:

  • Stichting Voedselbosbouw Nederland

  • Groen Ontwikkelfonds Brabant

  • HAS Hogeschool

 

 

Links

www.groenontwikkelfondsbrabant.nl

www.voedselsbosschijndel.nl

www.voedselbosbouw.org

  • Twitter
  • Facebook
  • Instagram
  • Vimeo Social Icon